◊ Açık Artırma (Seller Auction): Alıcıların bir malı
almak için fiyat arttırdığı tek bir satıcının ve birden çok alıcının
olduğu müzayede.
◊ Açık Eksiltme (Buyer Auction): Alıcıların, bir ürün veya
hizmete ilişkin ihtiyaçlarını ilan etmesinin ardından tedarikçilerin
bu ihtiyacı karşılamak üzere teklif vermesi. Açık eksiltmeli
ihalede, normal ihalenin tersine, fiyat düşürülür. Kilit nokta
alıcının gücü olduğu için, bu tip ihaleler büyük işletmeler
açısından veya pek çok küçük alıcıdan talep toplayan aracı
ortamlarda gerçekleştirildiğinde çok kullanışlıdır. Açık eksiltmeli
ihale yöntemi, giderek daha çok internet pazarının kullandığı yaygın
bir özellik olmaya başlamıştır.
◊ Alım Satım Piyasası (Exchange Platform): Alıcı ve
tedarikçilerin genellikle, bir teklif verme ve alma sistemi içinde
fiyat pazarlığı yaptığı, fiyatların hem indirildiği hem de
yükseltildiği çift taraflı pazaryerleri. Karmaşık özellikleri
olmayıp kolaylıkla tanımlanabilen ürünler, ticari mallar ve yiyecek
gibi hızlı tüketim maddeleri veya elektrik enerjisi gibi cisimsel
olmayan ürünler için çok uygundur. Dalgalanan ve bazen de değişken
olan fiyatlar ortaya çıkar. Gerçek piyasa fiyatının saptanmasının
zor olduğu durumlar için idealdir. Ürünleri düşük fiyattan alarak,
ilk satıcıları tanımayan alıcılara yüksek fiyatlardan satan
brokerların yüksek kar marjı elde ettiği durumlarda da işe yarar.
◊ Aracı Ortam (Intermediary): Alıcı ve satıcıları biraraya
getirerek veri toplayan ve işlemleri kolaylaştıran ortam ya da
platform. İnternet temelli aracı ortamlar çok satıcılı, çok ürünlü
pazaryerlerini oluşturur.
◊ B2B Kurumlararası Ticaret (Business to Business E-commerce):
Tüm dünyada business to business ve e-commerce olarak bilinen
kurumlararası elektronik ticaret; birçok alıcı ve satıcı firmanın
elektronik ortamda bir araya gelip alım satım işlemlerini
gerçekleştirdikleri ticaret şeklini ifade etmektedir.
◊ Dikey E-pazaryeri (Vertical E-marketplace): Belli bir
sektöre hizmet sunan, birden çok alıcıyı ve tedarikçiyi, ürün ve
hizmetlerin alım satımını daha verimli bir biçimde yapmak üzere
İnternet üzerinde biraraya getiren bir alışveriş ortamı.
◊ E-alışveriş Merkezi (E-mall): Birçok tedarikçinin
kataloğunu içeren ve alıcıların siteye girerek tedarikçileri
gözlemleyip burada sunulan ürün veya hizmetleri satın alabildikleri
web sitesi.
◊ E-cüzdan (E-wallet): Dijital cüzdan elektronik paranın
saklanmasına ve harcanmasına imkan veren ve kullanıcının
bilgisayarında bulunan bir yazılım.
◊ E-dükkan (E-store): Internet üzerinden her türlü ürünün
satıldığı özel tasarlanmış web siteleri.
◊ E-ihale (E-auction): İnternet üzerinden ihale yöntemiyle
(açık artırma veya eksiltme) satıcı/alıcının farklı kişi ya da
kurumlardan alış/satış teklifi toplayarak en uygun fiyata satış/alış
işlemini gerçekleştirmesi
◊ E-iş (E-business): Türkçe'de iş anlamına gelen business
kelimesinden çoğaltılan e-business terimi geniş ölçüler içerisinde
elektronik ortamda iş yapılmasıdır. Bu terim pazarlamadan iletişime,
satıştan desteğe, siparişten teslimata kadar tüm iş süreçlerinin
elektronik ortamda yapılmasını anlatır. Bir başka deyişle genel iş
kurallarının elektronik ortama taşınmasıdır.
◊ E-pazaryeri (E-marketplace): Birden çok alıcıyı ve
tedarikçiyi, ürün ve hizmetlerin alım satımını daha verimli bir
biçimde, daha iyi seçeneklere sahip olarak ve en uygun fiyatlarla
yapmak üzere İnternet üzerinde biraraya getiren bir alışveriş
ortamı.
◊ E-perakendecilik (E-retailing): Elektronik medya ve
internet teknoloji araçlarını kullanarak son kullanıcılara mal ve
hizmet satmak.
◊ E-ticaret (E-commerce): Web üzerinden yapılan ve çoğunlukla
mal ve hizmet alım satımından oluşan ticaret
◊ EDI (Electronic Data Interchange): Bilgisayarlar arası
mutabık kalınmış mesaj standartları kullanılarak yapılan elektronik
ticari veri transferi.
◊ Elektronik Katalog (Electronic Catalog): Kullanıcıların
elektronik pazarlarda mal ve hizmet alımlarına imkan veren ve
buralarda satılan mal ve hizmet bilgilerini biraraya getiren
mekanizma.
◊ Elektronik Kimlik (Electronic Identity): Günlük hayatta
kullanılan ehliyet, pasaport gibi kimlik kartlarının elektronik
ortamdaki karşılığı. Dijital sertifika kişinin kimliğini ve söz
konusu bilgiye veya online hizmete ulaşım hakkını kanıtlamak için
elektronik olarak ibraz edilmek üzere geliştirilmiştir. Dijital
sertifikalar dijital bilgileri şifrelemek ve şifrelenen bilgileri
çözmek için kullanılan bir çift elektronik anahtar ile kimlik
bilgisini bağlar. Dijital sertifika kullanıcıların ve kuruluşların
bilgilerinin iletişim ağlarında güvenli bir şekilde iletilmesini
sağlar.
◊ Elektronik Para (Electronic Cash): İnternet ortamında mal,
hizmet ve bilgi alımında kullanılan elektronik para.
◊ Elektronik Pazarlık (Electronic Negotiation): Internet
üzerinden alıcı-satıcı şirketlerin bir ticaret işlemini
sonuçlandırmak için pazarlık yapmalarına olanak sağlayan elektronik
pazarlık sistemi.
◊ Fiyatta Şeffaflık: Hem alıcının hem de satıcının
fiyatlandırmayı bilmesi. Net piyasaları, fiyatı sadece brokerın
bildiği arbitraj durumunun sözkonusu olduğu durumları ortadan
kaldırır. Broker kar majları düşürüldüğü için, Net pazarları,
satıcıların daha çok para kazanmasını ve alıcıların daha düşük
fiyattan alım yapmasını sağlayabilir.
◊ Fiyat Teklif İsteği (Request For Quotation - RFQ): Alıcının
ihtiyacı olan, belirli özelliklerdeki bir ürün veya hizmeti satın
almak amacıyla tedarikçiden fiyat içeren teklif istemesi.
◊ Hollanda Müzayedesi (Dutch Auction): Tek bir satıcının ve
birden çok alıcının olduğu, satıcının yüksek bir başlangıç
fiyatından başlamak suretiyle alıcılardan birinin almayı kabul
edeceği yere kadar fiyat üzerinde indirim yaptığı müzayede
◊ İngiliz Müzayedesi (English Auction): Alıcıların bir malı
almak için fiyat arttırdığı tek bir satıcının ve birden çok alıcının
olduğu müzayede.
◊ Japon Müzayedesi (Japanese Auction): Bir satıcı ve birçok
alıcının bulunduğu, satıcının en düşük başlangıç fiyatından başlamak
suretiyle fiyatı arttırdığı, ve alıcıların açık arttırma da
kalabilmek için fiyat teklifinde bulundukları açık arttırma şekli.
◊ Kapalı Zarf Müzayedesi (Sealed Bid Auction): Tek satıcı ve
çok sayıda alıcının katıldığı ve alıcı tekliflerinin gizli tutularak
en yüksek teklifin kazandığı müzayede şekli.
◊ Katalog Oluşturma (Making Catalog): Birden çok satıcıdan
alınan ürün verilerinin, kolayca karşılaştırılmasını sağlamak üzere
standart bir formata sokulması. Bu servis alıcılara genellikle sanal
distributörler ve içerik oluşturucular tarafından sağlanır. Ürün
çeşitlerinin ve özelliklerinin çok sayıda olduğu durumlar için
idealdir. Fiyatlar, bazen anlaşma da yapılarak ayarlanır.
◊ Kritik Kitle (Critical Mass): Bir İnternet pazarında ürün
ve hizmetlerin verimli bir biçimde el değiştirebilmesi için gereken
yeterli sayıda alıcı ve satıcı katılımı. Ayrıca, netteki bir
pazarın, aktif güç kazanma, likitide sağlama açısından ve
geleneksel/fiziki bir pazara veya kanala göre alım satım açısından
daha verimli hale geldiği durum.
◊ Kurumlararası Satın Alma (Corporate E-sourcing):
Çalışanların başka bir şirketten doğrudan mal veya hizmet satın
alabilecekleri e-ticaret iş süreci
◊ Kurumlararası Satış (Corporate E-sales): Şirketlerin diğer
işletmelere mal ve hizmet sunup satabildikleri e-ticaret iş süreci
◊ Paylaşımcı Ticaret (Collaborative Commerce): Bir işletmenin
personelinin, iş ortaklarının ve müşterilerinin ticari faaliyette
bulunan bir topluluk ile elektronik ortamda gerçekleşen etkileşimi.
Ticari faaliyette bulunan topluluk bir endüstri, endüstri bölümü,bir
tedarik zinciri veya bir tedarik zinciri bölümü olabilir.
◊ Piyasa Oluşturucusu (Market Maker): Alıcıları ve satıcıları
bir araya getirmek amacıyla bir İnternet pazarı oluşturan şirket.
Net piyasa oluşturucusunun kendisinin bizzat ürünlere sahip olması
gerekmez.
◊ Portal: Tek bir web arayüzünden belli konulara spesifik ya
da genel, yüklü miktarda içerik ve servis sunan web sitesi.
◊ Satınalma Merkezi: Büyük satıcılarla daha iyi pazarlık
edebilmesi için küçük alıcılardan talep toplayan alıcı-merkezli
aracı ortam. Yatay (operasyonel tedariğe yönelik) veya dikey
(imalata yönelik) olabilir. Spot alım (takas veya ihale) veya
sistematik alım (katalog mekanizması) için kullanılır. Yatay
satınalma merkezleri yatay lojistikler (örneğin UPS) kullanırken,
dikey merkezlerin (genellikle mevcut distributörler) yapılacak dikey
lojistik bir çalışmaya ihtiyacı vardır (örneğin tehlikeli
kimyasallarda).
◊ Son Kullanıcıya Elektronik Satış (B2C): Tüketicilerin
internet üzerinden elektronik ortamda mal ve hizmet satın almalarına
olanak sağlayan e-ticaret iş sürecidir
◊ Spot Piyasa (Spot Market): Kontrat koşulları altında
yapılmayan, planlanmamış alımlara yönelik piyasa. İşlemler
genellikle bir kereye mahsus olmak üzere gerçekleştirilir.
◊ Tedarik Merkezi (Maintenance, Repair & Operating Supplies - MRO):
Bir iş faaliyetinin yürütülmesi için gerekli olan ama bu faaliyetin
merkezinde yer almayan, ofis malzemesi, seyahat hizmeti veya
bilgisayar alımı gibi rutin satınalma işlemleri için satınalma
merkezi pazaryeri.
◊ Tedarik Zinciri Yönetimi (Supply Chain Management - SCM):
Genellikle büyük tedarikçilere ilişkin üretim, sevkiyat ve dağıtım
süreçlerini koordine etme girişimi. Net pazarları, alıcı ve
satıcılardan gelen bilgilerin entegrasyonuna yönelik merkezi bir
bölge sunduğu için, tedarik zinciri yönetimini, büyüklüğüne
bakılmaksızın tüm ticaret ortaklarını içine alacak şekilde
genişletebilir.
◊ Teklif İsteği (Request for Proposal - RFP): Alıcının
ihtiyacı olan bir ürün veya hizmeti satın almak amacıyla
tedarikçiden fiyat içeren teklif istemesi
◊ Ticari Servis Sağlayıcı (E-commerce Service Provider):
İnternet E-ticaret hizmetlerinde uzmanlaşan ve aynı zamanda bu
hizmetler için özel yazılımlar ve outsourcing hizmetleri sunan
servis sağlayıcıları.
◊ Tüketiciden Tüketiciye Ticaret (Consumer to Consumer - C2C):
Son kullanıcı statüsündeki tüketiciler arasında gerçekleşen ticari
işlemleri ifade eder. Online açık artırmalar gibi
◊ Uygulama Servis Sunucusu (Application Service Provider - ASP):
İnternet üzerinde piyasa oluşturan oyunculara, örneğin ihale, alım
satım ve katalog oluşturma gibi uygulama ve hizmetleri satın almak
yerine kiralama olanağı veren online dış kaynak veya ağ alanı
sağlama servisi. Çoğu uygulama satıcısı sunucu sistem kiralama
modeline doğru giderken, uygulama servis sağlayıcıları da
genellikle, her uygulamada servis sağlayıcıya özel özellikler
olduğunun bilinci içinde, yeri geldiğinde kendi uygulama özelliğini
piyasa sürerken, başka bir özelliği de başka bir alandaki satıcıdan
alıp kullanır.
◊ XML (eXtensible Markup Language): Özellikle elektronik
yayıncılık ihtiyacı için geliştirilmiş olan, aynı zamanda da veri
transferini kolay ve standart hale getiren bir web standardıdır.
◊ Yatay E-pazaryeri (Horizontal E-marketplace): İmalat veya
üretime yönelik materyal ve hizmetlerin değil, herhangi bir şirketin
ihtiyacı olan materyal veya hizmetlerin satıldığı pazar. Bakım,
onarım ve işletme donanımı, kar yönetimi ve satınalma işlemleri
yönetimi satılan hizmetler arasındadır.
◊ Yazılı Beklentiler Listesi (RFP): Tedarikçinin, bir şirket
veya aracı kurum açısından tanımlanması zor olan bir ürün veya
hizmetin tedariği için çözüm teklifi vermeye davet edilmesi.
